दक्षिण एसियामा द्रुत गतिमा ऊर्जा विकास गरिरहेको नेपाल र दक्षिण-पश्चिम अफ्रिकामा क्षेत्रीय ऊर्जा व्यापारमा जोडिएको नामिबिया दुवै आफ्नो राष्ट्रिय विद्युत् बजारलाई पारदर्शी, सबल र वित्तीयरूपमा सुरक्षित बनाउने साझा नीतिगत मोडमा उभिएका छन् । प्रचुर सम्भाव्यता सहित नेपाल वर्षामा जलविद्युत् निर्यातकर्ताको रूपमा स्थापित भइरहेको छ ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले चालु आर्थिक वर्ष (आव) २०८३÷८४ को असोज महिनामा भारततर्फ ५ अर्ब ९२ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको विद्युत् निर्यात गरेको छ । बाढीका कारण केही जलविद्युत् आयोजनाको उत्पादन बन्द भई निर्यात प्रभावित भए पनि गत वर्ष असोज र चालु आव भदौको तुलनामा विद्युत् निर्यातबाट प्राप्त कारोबार रकम बढेको छ ।
समय आजजस्तो थिएन । काठमाडौँ उपत्यकाभित्र हरेक बस्तीका चिम्नीबाट धुवाँ उडेको प्रस्ट देखिन्थ्यो । घरहरू औँलामै गन्न सकिन्थे । आपसी भाइचारा थियो । साह्रोगाह्रोमा छिमेकीको साथ हुन्थ्यो । टोलटोलमा आत्मीय भाव पाइन्थ्यो । एकर्थमा काठमाडौँको काँठमात्र होइन, मध्यसहर भनिने ठाउँले समेत सुदूर ग्रामीण समाजको हरक दिन्थ्यो । यही परिवेशमा जन्मे-हुर्केर दशैंको स्वाद चाखेका थिए, जलविद्युत् उद्यमी बटु लामिछानेले ।
नेपालको विद्युत् क्षेत्रमा झन्डै ५० वर्ष पुरानो नाम हो– लिटमस इन्डस्ट्रिज लिमिटेड । लिटमस केबल नामबाट चिनिँदै आएको यो कम्पनीले नेपालमै पहिलो पटक ‘४०० केभी एसिएसआर मुज कन्डक्टर’ उत्पादन गरी नेपाल–भारत सीमापार प्रसारण लाइनका लागि आपूर्ति गर्ने ठेक्का प्राप्त गरेको छ । भारतीय कम्पनी सतलज जलविद्युत् निगमको लगानीमा सङ्खुव...
२०८२ चैत २समय आजजस्तो थिएन । काठमाडौँ उपत्यकाभित्र हरेक बस्तीका चिम्नीबाट धुवाँ उडेको प्रस्ट देखिन्थ्यो । घरहरू औँलामै गन्न सकिन्थे । आपसी भाइचारा थियो । साह्रोगाह्रोमा छिमेकीको साथ हुन्थ्यो । टोलटोलमा आत्मीय भाव पाइन्थ्यो । एकर्थमा काठमाडौँको काँठमात्र होइन, मध्यसहर भनिने ठाउँले समेत सुदूर ग्रामीण समाजको हरक दिन्थ्यो । यही परिवेशमा जन्मे-हुर्केर दशैंको स्वा...
२०८३ असोज ३०काठमाडौँ । एक इन्जिनियरले देशमा दीगो भौतिक पूर्वाधार विकासको खाका कोर्न सक्छ । त्यसलाई कार्यान्वयन गर्दै समग्र देशलाई नै समृद्धितर्फ अगाडि बढाउन सक्छ । एउटा सामान्य आवसगृहदेखि काठमाडौँबीचमा ठडिइरहेको धरहरा होस्, चाहे माथिल्लो तामाकोसी (४५६ मेगावाट) जलविद्युत् आयोजनाको जस्तो जटिल भौतिक संरचना नै किन नहोस्, इन्जिनियरको ज्ञानसीप झिकिदिने हो भने यस्ता संरचनाको कल्पना पनि गर्न सकिँदैन । अतः देश विकासको नेतृत्व नै इन्जिनियरको ज्ञानसीप, प्रतिभा र क्ष...