भैरवी गाउँपालिका–१ स्थित जलजले क्षेत्रमा जमिनमुनि ठूलो परिमाणमा प्राकृतिक ग्यास रहेको पुष्टि भइसके पनि दोस्रो चरणको मुख्य काम अघि बढ्न नसक्दा आयोजना अन्योलमा परेको छ । प्रारम्भिक अध्ययनले नेपाललाई वर्षौँसम्म पुग्ने ग्यासको सम्भावना देखाएपछि एक समय राष्ट्रिय चर्चामा रहेको यो आयोजना अहिले ठोस कार्यतालिका अभावमा सुस्ताएको हो ।
नेपालमा ऊर्जा विकासको सन्दर्भमा हामी ८३,००० मेगावाट जलविद्युत् तथा अपार सौर्य ऊर्जाको सम्भाव्यता र हाइड्रोजनको भविष्यबारे कुरा गर्छौँ । यथार्थमा आज पनि देशमा कुल ऊर्जा खपतको ६८ प्रतिशत परम्परागत जैविक स्रोतबाट प्राप्त ऊर्जाको उपयोग भइरहेको छ । आधुनिक ऊर्जा खपतको हिस्सा जम्मा ३२ प्रतिशत छ । ७ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने सपना देखेको देशलाई यो तस्वीरले गम्भीर प्रश्न उठाउँछ– के हाम्रो नीति सपनाको तहमा पुगेको हो ?
इनर्जी बैंकिङ “देऊ र लेऊ” (गिभ एण्ड टेक) सिद्धान्तमा आधारित विद्युत् ऊर्जा कारोबार प्रणाली हो । यसमा मागभन्दा बढी उत्पादन हुने ऊर्जा अर्को कुनै निकायलाई केही निर्धारित अवधिपछि फर्काउने गरी दिइन्छ । मूलत: आर्थिक कारोबारबिना ऊर्जा निक्षेपण गर्ने पहिलो निकायलाई “ऊर्जाको सट्टा ऊर्जा” नै फर्काइने यस्तो प्रारूपको कारोबारमा आपसी सम्झौतामै स्पष्ट पारी उति नै परिमाणमा वा निश्चित प्रतिशत प्रिमियमका रूपमा थपेर वा घटाएर पनि फर्काउने गरिन्छ ।
नेपालको विद्युत् क्षेत्रमा झन्डै ५० वर्ष पुरानो नाम हो– लिटमस इन्डस्ट्रिज लिमिटेड । लिटमस केबल नामबाट चिनिँदै आएको यो कम्पनीले नेपालमै पहिलो पटक ‘४०० केभी एसिएसआर मुज कन्डक्टर’ उत्पादन गरी नेपाल–भारत सीमापार प्रसारण लाइनका लागि आपूर्ति गर्ने ठेक्का प्राप्त गरेको छ । भारतीय कम्पनी सतलज जलविद्युत् निगमको लगानीमा सङ्खुव...
२०८२ चैत २पूर्वी नेपालको पहाडी भूगोल, जहाँ बिहानी घामका किरणले धनकुटाका पाखापखेरामा पहिलो स्पर्श गर्छन् । सिँदुवाको डाँडामा कुदिरहने कुहिरो र चिसो बतासले सिर्जनाका नयाँ–नयाँ पालुवा हालेको अनुभूत हुन्छ । त्यही परिवेशमा एउटा सपनाको बीजारोपण भयो । मध्यमवर्गीय परिवारमा रोपिएर पलाएको त्यही बिउ थियो, टि.एन. आचार्य । चेतनाको उडान वि.सं. २०३१ सालको एक बि...
२०८३ बैशाख २७काठमाडौँ । एक इन्जिनियरले देशमा दीगो भौतिक पूर्वाधार विकासको खाका कोर्न सक्छ । त्यसलाई कार्यान्वयन गर्दै समग्र देशलाई नै समृद्धितर्फ अगाडि बढाउन सक्छ । एउटा सामान्य आवसगृहदेखि काठमाडौँबीचमा ठडिइरहेको धरहरा होस्, चाहे माथिल्लो तामाकोसी (४५६ मेगावाट) जलविद्युत् आयोजनाको जस्तो जटिल भौतिक संरचना नै किन नहोस्, इन्जिनियरको ज्ञानसीप झिकिदिने हो भने यस्ता संरचनाको कल्पना पनि गर्न सकिँदैन ।