सर्वप्रथम त कस्ता जलविद्युत् आयोजनालाई ‘साना’मा परिभाषित गर्ने ? साना भनेका कुन क्षमतासम्मका आयोजना; ५०, १००, २०० मेगावाट ? यो कुरा कानुनले स्पष्ट मार्गदर्शन नगरेकोले अन्योल छ । सरकारले लिएको दृष्टिकोण हेर्दा २०० मेगावाटभन्दा माथिका आयोजनालाई ठूला मानेको देखिन्छ । किनकि, यो क्षमताभन्दा ठ...}
नेपालको सन्दर्भमा ऊर्जा आर्थिक वृद्धि, सामाजिक रूपान्तरण तथा औद्योगिक विकासको मेरुदण्ड मानिन्छ । भौगोलिक बनोटका हिसाबले नेपालमा उपलब्ध विभिन्न ऊर्जा स्रोतमध्ये जलविद्युत् नवीकरणीय, वातारणमैत्री तथा तुलनात्मक लाभ भएको क्षेत्र हो । पछिल्लो दशकमा विद्युत् सङ्कटकोअवस्था न्यूनीकरण गर्न निजी क्षेत्रका जलव...}
अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलनलाई हेर्दा ‘इन्टरनेशनल कमिसन अन लार्जर ड्याम्स (आइकोल्ड)’ ले २५ मेगावाट (मेगावाट) भन्दा कम क्षमताका जलविद्युत् केन्द्रलाई साना आयोजनाको रूपमा परिभाषित गरेको छ । नेपालमा पनि सरकारले २५ मेगावाटभन्दा साना जलविद्युत् केन्द्रलाई ‘साना जलविद्युत्’को वैधानिक पर...}
सार्वजनिक लगानीको युग वि.सं. १९६८ (ई.सं. १९११) मा नेपालको पहिलो जलविद्युत् आयोजनाको रूपमा ५०० किलोवाटको फर्पिङ, १९९१ (ई.सं. १९३४) मा ६४० किलोवाटको सुन्दरीजल र १९९६ (ई.सं. १९३९) मा मोरङ हाइड्रो अन्तर्गत मोरङमा १६०० किलोवाटको लेटाङ सञ्चालनमा आए । तत्कालीन अवस्थामा ती आयोजना ठूलै मानिन्थे, साना थिएनन्...}
काठमाडौँ । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको अध्यक्षतामा बसेको केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद् बैठकले ‘साना जलविद्युत् विकास योजना’ स्वीकृत गरेको छ । ४ वर्षसम्म लागु हुने गरी यस्तो योजना स्वीकृत गरिएको हो ।
भारतको विद्युत् मन्त्रालयका अनुसार आर्थिक वर्ष (आव) २०२६-२७ (२०८३/८४) देखि २०३०-३१...}
काठमाडौँ । लमजुङमा १.६ मेगावाटको लोदोखोला साना जलविद्युत् आयोजना निर्माण हुने भएको छ । लमजुङको दोर्दी गाउँपालिकामा अवस्थित लोदो खोलाको पानी उपयोग गर्दै लिवर्टी इनर्जी कम्पनीले आयोजना विकास गर्न लागेको हो । यसका लागि कम्पनीले विद्युत् उत्पादन अनुमति पत्रको माग गर्दै विद्युत् विकास विभागमा आवेदन दिएको...}
काठमाडौँ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री दीपक खड्काले नीतिगत सुधार गरेर साना जलविद्युत् आयोजनाका समस्या समाधान गरिने बताएका छन् । ग्रीन इनर्जी आन्टरप्रेनरर्स नेपाल (ग्रिन) ले बिहीबार आयोजना गरेको ‘साना जलविद्युत आयोजनाहरूको दिगो सञ्चालनसम्बन्धी देखिएका चुनौती’ विषयक कार्यक...}
काठमाडौँ । नेपालको ऊर्जा विकासको आधारभूमि खडा गरेका साना जलविद्युत् आयोजनाहरूलाई धराशयी हुनबाट जोगाउनुपर्ने यस क्षेत्रका विज्ञ, विश्लेषक तथा सरोकारवालाले बताएका छन् । देश विद्युत् उत्पादनको प्रतिकुल अवस्थाबाट गुज्रिँदा त्यस्ता आयोजनाले सहरदेखि गाउँसम्मकाे विद्युतीकरणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका...}
काठमाडौँ । सरकारको नीतिगत तथा व्यवहारिक अवरोधका कारण १० मेगावाटभन्दा साना जलविद्युत् आयोजना प्रवर्द्धक कम्पनीहरू वित्तीय संकटमा परेको भन्दै प्रवर्द्धकहरूले सशक्त आन्दोलनमा उत्रने चेतावनी दिएका छन् । साना आयोजनाहरूको नेतृत्वकर्ता संस्था ग्रिन इनर्जी आन्टरप्रेनर्स नेपालले काठमाडौँमा एक अन्तरक्रिया कार...}
नेपालमा फर्पिङ जलविद्युत् केन्द्रको निर्माणदेखि नै लघु तथा साना आयोजनाको विकासक्रम शुरू भएको मान्नुपर्छ । फर्पिङपछिका करिब ११३ वर्षको यात्रामा साना आयोजनाको योगदानलाई अग्रपङ्क्तिमै राख्नुपर्छ । नेपालमा १० मेगावाटभन्दा कम क्षमताका आयोजनालाई सानामा वर्गीकरण गरिएको छ । विद्युत् विकास विभाग तथा नेपाल वि...}
