ऊर्जा खबर
काठमाडौँ । नेपालले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ (सन् २०२५/२६) मा कुल ३ खर्ब ३२ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ बराबरको पेट्रोलियम पदार्थ आयात गरेको छ । डिजेल, पेट्रोल, एलपी ग्यास, हवाई इन्धन र मट्टितेलसहितका पेट्रोलियम आयातमा उक्त रकम खर्च गरेको हो । यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा उल्लेख्य वृद्धि हो ।
भन्सार विभाग (डीओसी) का अनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा पेट्रोलियम पदार्थ आयातमा २ खर्ब ८७ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ खर्च भएको थियो । समीक्षा अवधिमा यस्तो आयात खर्च ४४ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ अर्थात् करिब १५.५ प्रतिशत ले बढेको हो ।
गत आर्थिक वर्षमा नेपालको कुल २० खर्ब ९६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको आयातमध्ये पेट्रोलियम पदार्थको हिस्सा १५.८५ प्रतिशत रहेको छ । यसले नेपाल अझै पनि आयातित जीवाश्म इन्धनमा अत्यधिक निर्भर रहेको तथ्यलाई उजागर गरेको छ ।
आयात गरिएका पेट्रोलियम पदार्थमध्ये डिजेलको हिस्सा सबैभन्दा ठूलो छ । डिजेल आयातमा १ खर्ब ७२ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ, पेट्रोलमा ७७ अर्ब २६ करोड रुपैयाँ, एलपी ग्यासमा ६० अर्ब २८ करोड रुपैयाँ, हवाई इन्धनमा २६ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ तथा मट्टितेलमा ६७ करोड ७० लाख रुपैयाँ खर्च भएको विभागले जनाएको छ ।
विभागले बिहीबार सार्वजनिक गरेको वार्षिक वैदेशिक व्यापार प्रतिवेदनअनुसार डिजेल, पेट्रोल र एलपी ग्यास नेपालले सबैभन्दा बढी आयात गर्ने शीर्ष ५ वस्तुभित्र परेका छन् । यी तीन वस्तुको आयातमा मात्रै गत आर्थिक वर्ष ३ खर्ब ९ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ खर्च भएको छ ।
डिजेल लगातार नेपालको सबैभन्दा ठूलो आयातित वस्तु बनेको छ । डिजेल आयात खर्च अघिल्लो आर्थिक वर्षको १ खर्ब २८ अर्ब रुपैयाँबाट बढेर १ खर्ब ७२ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यो ४४ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ अर्थात् करिब ३५ प्रतिशतको वृद्धि हो ।
प्रतिवेदनअनुसार कच्चा सोयाबिन तेल १ खर्ब ३२ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ बराबर आयात भई गत आर्थिक वर्ष नेपालको दोस्रो ठूलो आयातित वस्तु बनेको छ ।
स्वदेशमा जलविद्युत् उत्पादन उल्लेख्य रूपमा बढ्दै गएको तथा यातायात र घरायसी क्षेत्रमा विद्युतीकरण विस्तार भइरहेको भए पनि पेट्रोलियम पदार्थको आयात खर्च निरन्तर बढ्नुले नेपाल अझै पनि आयातित जीवाश्म इन्धनमा निर्भर रहेको देखाएको छ । यसले मुलुकको विदेशी मुद्रा सञ्चिति तथा समग्र व्यापार घाटामा समेत निरन्तर दबाब सिर्जना गरिरहेको छ ।
