काठमाडौँ । भारतले नेपाललाई दैनिक १८ घण्टा ६५४ मेगावाटसम्म विद्युत् दिने भएको छ । बाढीका कारण नेपालको जलविद्युत् पूर्वाधारमा क्षति पुगेको र स्वदेशी विद्युत् उत्पादन क्षमतामा कमी आएकोले आगामी १६ गते (डिसेम्बर ३१) सम्म विद्युत् निर्यात बढाउने भएको हो ।
भारतीय विद्युत् मन्त्रालयले हालैको बाढीका कारण नेपालमा थप विद्युत् आवश्यकता देखिएको परिस्थितिमा नेपालले यसअघि नै सुख्खा माैसमका लागि माग गरेको विद्युत् परिमाण र अवधि बमोजिम आयातका लागि स्वीकृति दिएकाे नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कायममुकायम कार्यकारी निर्देशक दीर्घायुकुमार श्रेष्ठले ऊर्जा खबरलाई बताए ।
उनका अनुसार भदौ २८ गते (सेप्टेम्बर १३) देखि लागु हुने गरी भारतले विद्युत् आयातको स्वीकृति दिएको छ । स्वीकृतिअनुसार भारतले नेपाललाई मुजफ्फरपुर–ढल्केबर ४०० केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइनमार्फत अधिकतम ६०० मेगावाट र टनकपुर–महेन्द्रनगर १३२ केभी सिंगल सर्किट प्रसारण लाइनमार्फत थप ५४ मेगावाट विद्युत् आयात गर्न दिने छ । उक्त विद्युत् हरेक दिन मध्यरातदेखि साँझ ६ बजेसम्म उपलब्ध गराउने छ ।
श्रेष्ठका अनुसार अनुसार सन् २०२७ जनवरीदेखि नेपाललाई उपलब्ध गराइने विद्युत्को परिमाणबारे सन् २०२६ डिसेम्बरमा पुनरावलोकन गरिनेछ ।
भोटेकोसी तथा त्रिशूली नदी कोरिडोरमा आएको विनाशकारी बाढीले रसुवा र नुवाकोटका जलविद्युत् केन्द्र र निर्माणाधीन आयोजना तथा प्रसारण पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्याए अवस्थामा भारतले नेपालले विद्युत आयात गर्न सक्ने अवधि बढाएको हो ।
वर्षायाममा नेपालले अतिरिक्त विद्युत् भारतलगायतका बजारमा निर्यात गरिरहेको अवस्थामा बाढीले प्रमुख विद्युत् उत्पादन क्षेत्रका आयोजनामा क्षति पुर्याएपछि उपलब्ध विद्युत् उत्पादन क्षमता उल्लेख्यरूपमा घटेको छ ।
बाढी आउनुअघि नेपालले वर्षायाममा भारतमा ६०० मेगावाटभन्दा बढी र बंगलादेशमा करिब ४० मेगावाट विद्युत् निर्यात गर्दै आएको थियो । बाढीले देशका प्रमुख जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्याएपछि ती विद्युत् निर्यात प्रभावित भएका छन् ।
जलविद्युत् उत्पादनको ठूलो हिस्सा अस्थायी रूपमा उपलब्ध हुन नसक्ने भएपछि आगामी महिनामा आन्तरिक माग धान्न नेपाल भारतबाट थप विद्युत् आयातमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्था देखिएको छ ।
बाढीका कारण ठूलो मानवीय क्षति हुनुका साथै झन्डै डेढ दर्जन जलविद्युत् केन्द्र तथा आयोजनामा क्षति पुगेको छ । ५ हजार ३०० भन्दा बढी मानिस अझै बेपत्ता रहेकोमा करिब ९०० जना जलविद्युत् क्षेत्रका कामदार रहेको पछिल्ला विवरणहरूमा उल्लेख छ ।