रसुवा–नुवाकोटका जलविद्युत् केन्द्र तथा आयोजनाका ९ सयभन्दा बढी हराएको हरायै

काठमाडौँ । भोटेकोसी र त्रिशूली नदीमा गत भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीका कारण रसुवा र नुवाकोट क्षेत्रका जलविद्युत्‌ आयोजनाबाट हराइरहेका ९ सयभन्दा बढी इन्जिनियर, कर्मचारी तथा कामदारहरूको अवस्था अझै अज्ञात रहेको छ । हिजो अर्थात् भदौ २३ गतेसम्म निरन्तर खोजी तथा उद्धारको प्रयास हुँदासम्म बेपत्ता व्यक्तिहरू फेला पर्न सकेका छैनन् ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरण, नेपाली सेना, निजी क्षेत्र लगायतको निरन्तरको खोजीपछि पनि १३ जलविद्युत् तथा विद्युत् सबस्टेसनमा क्षति पुगेको र ९३० जना कर्मचारी तथा श्रमिकहरू सम्पर्कविहीन रहेका छन् ।

बाढीका कारण रसुवामा बाढीबाट पूर्णतः क्षतिग्रस्त आयोजनाहरूमा रसुवागढी, रसुवा-भोटेकोसी, लाङटाङ खोला, चिलिमे, माथिल्लो त्रिशूली-१ र मैलुङ खोला छन् । यस्तै, नुवाकोटका जलविद्युत् केन्द्र तथा आयोजनाहरूमा माथिल्लो त्रिशूली-३ए, माथिल्लो त्रिशूली-३बी, त्रिशूली, देवीघाट, मध्य-त्रिशूली गंगा र एउटा सौर्य आयोजना रहेका छन् ।

बाढीका कारण रसुवा र नुवाकोटमा सञ्चालनरत २५६.१ मेगावाटका ७ आयोजनाबाट १८९ जना अझै बेपत्ता छन्  । यस्तै, निर्माणाधीन ३८८.६० मेगावाटका ४ आयोजनाबाट ७२३ जना र माथिल्लो त्रिशूली-३बी हब सबस्टेसनबाट १८ जना हराइरहेका छन् । प्राधिकरणद्वरा निर्मित २५ मेगावाटको नुवाकोट सौर्य विद्युत्‌ पनि बाढीले क्षति पुर्‍याएको तर अहिलेसम्म कोही व्यक्ति हराएको सूचीमा नरहेको उल्लेख छ ।

•    माथिल्लो त्रिशूली-१ : नेपाल वाटर एण्ड इनर्जी डेभलपमेन्ट कम्पनीद्वारा प्रवर्द्धित यस आयोजनामा बाढी आउनुअघि १,४३३ जना कार्यरत रहेकोमा हालसम्म ८७८ जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ । आयोजनाका ५४६ जना अझै हराइरहेका छन्, जसमा ९ जना कोरियन, ३४ जना चिनियाँ र ५० जना भारतीय नागरिकसमेत रहेका छन् । मङ्गलबार अडिट ३ को माथिल्लो भागमा खोजी गर्ने क्रममा १ शव निकालिएको र तालिमप्राप्त कुकुर (सर्च डग) को टोलीले सल्लेटार र भागे झरनाको बीचबाट थप १ शव फेला पारेको छ । नेपाली सेना, नेपाल ड्रोन एसोसिएसन, कोरियाली तथा शेर्पासहितको टोली उद्धारमा खटिएको छ ।

•    चिलिमे : विद्युत्‌गृहमा फसेका सम्भावित ६ जनाको उद्धारका लागि खटिएको नेपाली र भारतीय सेनाको संयुक्त टोली १३औँ दिनसम्म पनि विद्युत्‌गृहभित्र पुग्न सकेको छैन । पहुँच सडक नहुँदा हिलो र लेदो पन्छाउने काम सुस्त गतिमा भइरहेको छ । चिलिमे जलविद्युत्‌ कम्पनीका कार्यकारी निर्देशक बाबुराजा महर्जनका अनुसार बुधबार साँझसम्ममा स्याफ्रुबेंसीदेखि विद्युत्‌गृहसम्मको पहुँच सडक पुग्ने र त्यसपछि मेसिन प्रयोग गरी उद्धार कार्यले गति लिने अपेक्षा गरिएको छ । 

•    माथिल्लो त्रिशूली ३'बी' : आयोजनाको आवास तथा कार्यालय क्षेत्रमा सोमबारदेखि ठूला मेसिनरी उपकरण लगेर उत्खनन कार्य जारी राखिए पनि मङ्गलवार साँझसम्म १७२ जना अझै हराइरहेका छन् ।

•    लाङटाङ खोला : मल्टी इनर्जी डेभलपमेन्ट प्रालिद्वारा निर्मित यस आयोजनाको सुरुङबाट २ जनाको शव निकालिएको छ भने ३९ जना अझै सम्पर्कविहीन छन् । १९ जनाको भने पहिले नै उद्धार भइसकेको छ ।

बाढीबाट पूर्णतः प्रभावित जलविद्युत् केन्द्र तथा आयोजनाको विवरण